अंबाबाईचा ऐतिहासिक गरुड मंडप यंदाच्या नवरात्रोत्सवात खुला होणार?

पुनर्बांधणीच्या कामाला वेग; नवरात्रोत्सवापूर्वी बहुतांश काम पूर्ण करण्याचा प्रयत्न
कोल्हापूर : करवीर निवासिनी श्री महालक्ष्मी अर्थात अंबाबाई मंदिरातील ऐतिहासिक गरुड मंडपाच्या पुनर्बांधणीच्या कामाला सध्या वेग आला आहे. मंडपाचे खांब बसविण्याचे काम पूर्ण झाल्यानंतर आता वरील भाग तसेच लाकडी कडीपाट बसविण्याचे काम सुरू आहे. नवरात्रोत्सवापूर्वी गरुड मंडपाचा बहुतांश भाग पूर्ण करण्याचा पुरातत्त्व विभाग आणि मंदिर प्रशासनाचा प्रयत्न असल्याने, यंदाच्या नवरात्रोत्सवात हा ऐतिहासिक मंडप भाविकांसाठी खुला होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
अंबाबाई मंदिराचा समृद्ध ऐतिहासिक वारसा
कोल्हापूरच्या अंबाबाई मंदिराला धार्मिक, ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिकदृष्ट्या अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. करवीर नगरी ही श्री महालक्ष्मी देवीचे स्थान म्हणून देशभरात प्रसिद्ध आहे. प्राचीन स्थापत्यपरंपरेशी जोडलेल्या या मंदिरातील शिल्पकला, दगडी रचना आणि विविध वास्तू कोल्हापूरच्या समृद्ध ऐतिहासिक वारशाचे दर्शन घडवतात.
मंदिर परिसरातील प्राचीन वास्तूंचे जतन आणि संवर्धन करण्याच्या दृष्टीने विविध कामे सुरू आहेत. या कामांमध्ये ऐतिहासिक वास्तूंचे मूळ स्वरूप आणि स्थापत्य वैशिष्ट्ये शक्य तितकी जपण्यावर भर दिला जात आहे.
गरुड मंडपाला धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व
अंबाबाई मंदिरातील गरुड मंडपाला धार्मिक महत्त्वाबरोबरच सांस्कृतिक वारशाच्या दृष्टीनेही विशेष स्थान आहे. नवरात्रोत्सवाच्या काळात या मंडपाशी विविध सांस्कृतिक उपक्रमांची परंपरा जोडलेली आहे. भक्ती आणि कलेचा संगम घडविणाऱ्या या ऐतिहासिक वास्तूला कोल्हापूरच्या सांस्कृतिक जीवनात महत्त्वाचे स्थान आहे.
पुनर्बांधणीचे काम पूर्ण झाल्यानंतर गरुड मंडप पुन्हा भाविक आणि सांस्कृतिक उपक्रमांसाठी उपलब्ध होणे, ही कोल्हापूरकरांसह अंबाबाई भक्तांसाठी आनंदाची बाब ठरणार आहे.
नवरात्रोत्सवात अंबाबाईच्या दर्शनासाठी भाविकांची गर्दी
शारदीय नवरात्रोत्सव हा कोल्हापूरच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक जीवनातील प्रमुख उत्सव आहे. नवरात्रोत्सवाच्या काळात अंबाबाईच्या दर्शनासाठी महाराष्ट्रासह देशाच्या विविध भागांतून मोठ्या संख्येने भाविक कोल्हापुरात दाखल होतात.
या काळात मंदिर परिसरात पूजा-अर्चा, धार्मिक विधी, पारंपरिक उपक्रम आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांमुळे भक्तिमय वातावरण निर्माण होते. त्यामुळे नवरात्रोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर गरुड मंडपाच्या कामाला आलेल्या वेगाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
अडीच वर्षांच्या कामानंतर ऐतिहासिक वास्तूला नवे रूप
गेल्या अडीच वर्षांपासून गरुड मंडपाच्या पुनर्बांधणीचे काम सुरू आहे. सध्या कामाची प्रगती वेगाने होत असून, नवरात्रोत्सवापूर्वी मंडपाचा बहुतांश भाग पूर्ण करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
मंडपाचा काही भाग किंवा बहुतांश भाग नवरात्रोत्सवात भाविकांसाठी खुला करता येईल का, याबाबत अंतिम निर्णय कामाची प्रगती, सुरक्षितता आणि प्रशासनाच्या नियोजनावर अवलंबून राहणार आहे.
कोल्हापूरकरांसह लाखो भाविकांचे लक्ष
गरुड मंडपाचे पुनर्बांधणीचे काम पूर्ण होऊन ही ऐतिहासिक वास्तू पुन्हा भाविकांसाठी खुली झाल्यास, तो कोल्हापूरच्या धार्मिक आणि सांस्कृतिक इतिहासातील महत्त्वाचा क्षण ठरणार आहे.
अंबाबाईच्या चरणी येणाऱ्या भाविकांना यंदाच्या नवरात्रोत्सवात ऐतिहासिक गरुड मंडपाचे वैभव पुन्हा अनुभवता येणार का, याकडे आता कोल्हापूरकरांसह लाखो अंबाबाई भक्तांचे लक्ष लागले आहे.
कोल्हापूर विभागीय कार्यकारी संपादक – श्री. डॉ. सतीश दाभाडे
दिनप्रभा न्यूज पोर्टल
सत्य • समाज • संस्कार




