सोलापूर जिल्ह्यात दुष्काळाची तीव्रता वाढली; वन्यजीवांसाठी वन विभागाची टँकर मोहीम

सोलापूर | ८ ऑक्टोबर २०२६ | दिनप्रभा प्रतिनिधी
सोलापूर जिल्ह्यात पावसाने पाठ फिरवल्याने दुष्काळाची तीव्रता वाढत असून, त्याचा फटका आता नागरिक, शेतकरी आणि पशुधनासोबतच वन्यजीवांनाही बसत आहे. जिल्ह्यातील जंगल परिसरातील नैसर्गिक पाणवठे, ओढे आणि लहान जलस्रोत आटत चालल्याने वन्यप्राण्यांसमोर पाण्याचे संकट निर्माण झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर सोलापूर वन विभागाने वन्यजीवांसाठी कृत्रिम पाणवठ्यांमध्ये टँकरद्वारे पाणी भरण्याची मोहीम सुरू केली आहे.
वन्यजीवांसाठी कृत्रिम पाणवठ्यांमध्ये टँकरद्वारे पाणी
जंगल परिसरातील नैसर्गिक जलस्रोत कोरडे पडत असल्याने वन्यप्राण्यांना पाण्यासाठी भटकंती करावी लागत आहे. त्यामुळे वन विभागाकडून उपलब्ध असलेल्या कृत्रिम पाणवठ्यांमध्ये टँकरद्वारे पाणी सोडले जात आहे. वन्यजीवांना त्यांच्या अधिवासातच पाणी उपलब्ध करून देणे आणि त्यांना मानवी वस्त्यांकडे येण्यापासून रोखणे हा या मोहिमेचा प्रमुख उद्देश आहे.
माळशिरस, सांगोला, सोलापूरसह विविध भागांत पाणवठे
वन विभागाच्या माहितीनुसार जिल्ह्यात विविध वन परिक्षेत्रांमध्ये मोठ्या संख्येने कृत्रिम पाणवठे तयार करण्यात आले आहेत.
– माळशिरस – ५८ पाणवठे
– सांगोला – ५६ पाणवठे
– सोलापूर – ५५ पाणवठे
– पंढरपूर – ४५ पाणवठे
– मोहोळ – ४५ पाणवठे
– बार्शी – ४४ पाणवठे
या पाणवठ्यांमध्ये आवश्यकतेनुसार टँकरद्वारे पाणी भरले जात आहे.
वन्यजीव मानवी वस्तीकडे येण्याचा धोका
पाण्याच्या शोधात वन्यजीव जंगलाबाहेर पडून मानवी वस्तीकडे येण्याची शक्यता दुष्काळाच्या काळात वाढते. त्यामुळे मानव-वन्यजीव संघर्ष होण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो. ही शक्यता लक्षात घेऊन वन विभागाने काही संवेदनशील भागांमध्ये गस्त वाढवली आहे.
जंगल परिसरातच पाणी उपलब्ध करून दिल्यास वन्यप्राण्यांची मानवी वस्त्यांकडे होणारी भटकंती कमी होण्यास मदत होणार आहे.
नागरिकांनाही पाणीटंचाईचा फटका
दरम्यान, जिल्ह्यातील नागरिकांनाही पाणीटंचाईच्या समस्येला सामोरे जावे लागत आहे. पोस्टरमध्ये दिलेल्या माहितीनुसार, जिल्ह्यातील १०८ गावांना ९८ टँकरद्वारे पाणीपुरवठा केला जात आहे.
अनेक विहिरी, बंधारे आणि अन्य जलस्रोतांमधील पाणीसाठा कमी झाला असून, काही ठिकाणी जलस्रोत कोरडे पडल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे पिण्याच्या पाण्यासोबतच आगामी रब्बी हंगामासाठी उपलब्ध पाण्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे.
शेतकऱ्यांसमोरही मोठे संकट
दुष्काळाचा सर्वाधिक परिणाम शेती क्षेत्रावर होत आहे. पिण्याच्या पाण्याबरोबरच शेतीसाठी आवश्यक असलेल्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. आगामी काळात पाणीटंचाई आणखी वाढल्यास रब्बी हंगामावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
शेतकऱ्यांनी उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करण्यासोबतच पाणी संवर्धनाच्या उपाययोजनांवर भर देणे आवश्यक असल्याचे चित्र आहे.
मानव, पशुधन आणि वन्यजीवांसाठी पाणी व्यवस्थापन गरजेचे
सोलापूर जिल्ह्यातील सध्याची परिस्थिती पाहता नागरिक, पशुधन आणि वन्यजीव या सर्वांसाठी पाणी व्यवस्थापनाला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. वन्यजीवांसाठी पाणवठे भरून ठेवण्याबरोबरच टंचाईग्रस्त गावांना वेळेवर पाणीपुरवठा करणे, जनावरांसाठी पाणी व चाऱ्याची व्यवस्था करणे आणि उपलब्ध जलस्रोतांचे संवर्धन करणे आवश्यक आहे.
दुष्काळाची तीव्रता वाढत असताना नागरिकांनीही पाण्याचा काटकसरीने वापर करून जलस्रोतांचे संवर्धन करण्यासाठी प्रशासनाला सहकार्य करणे गरजेचे आहे.
दिनप्रभा प्रतिनिधी
दिनप्रभा न्यूज पोर्टल
सत्य, समाज, संस्कार
श्री. गणेश दत्तात्रय शिंदे
सोलापूर विभागीय कार्यकारी संपादक
संपर्क : ८६०५७६७६४०



