नारी तू नारायणी!’ महिलांच्या सामर्थ्याला शब्द देणाऱ्या, व्यक्तिमत्त्वाला नवी दिशा देणाऱ्या डॉ. मैत्रेयी केसकर
शिक्षण, प्रभावी संवाद आणि महिला सक्षमीकरणाचा प्रेरणादायी संगम; अभिनव अकॅडमी आणि आदर्श प्राथमिक शाळा, पंढरपूरशी जोडलेला शैक्षणिक प्रवास

दिनप्रभा न्यूज पोर्टल | जागर स्त्रीशक्तीचा विशेष
पंढरपूर : एखादी महिला जेव्हा स्वतःच्या कर्तृत्वावर विश्वास ठेवते, तेव्हा ती केवळ स्वतःचे आयुष्य बदलत नाही, तर अनेकांच्या जीवनात प्रेरणेचा नवा प्रकाश निर्माण करते. महिलांमधील सुप्त गुण ओळखून त्यांना आत्मविश्वासाने पुढे येण्यासाठी प्रेरित करणे, स्वतःचे विचार निर्भीडपणे मांडण्याची ताकद देणे आणि संवादकलेच्या माध्यमातून व्यक्तिमत्त्वाला नवी दिशा देणे, हे कार्य समाजासाठी मोलाचे ठरते. याच विचारांचा प्रभावी जागर घडविणाऱ्या डॉ. मैत्रेयी केसकर या शिक्षण, प्रभावी संवाद आणि महिला सक्षमीकरणाच्या क्षेत्रातील प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व म्हणून परिचित आहेत.
‘नारी तू नारायणी’ या विषयावरील व्याख्यात्या म्हणून त्यांनी महिलांच्या सामर्थ्याचा, आत्मविश्वासाचा आणि कर्तृत्वाचा विचार समाजासमोर मांडला आहे. महिलांनी स्वतःची क्षमता ओळखावी, संकोचाच्या चौकटीतून बाहेर पडावे आणि आपल्या कर्तृत्वाने स्वतंत्र ओळख निर्माण करावी, हा त्यांच्या कार्यामागील महत्त्वाचा विचार आहे.
नारीशक्ती केवळ पूजनीय नाही, तर कर्तृत्ववानही!
स्त्रीमध्ये सहनशीलता, संवेदनशीलता, निर्णयक्षमता आणि नेतृत्वगुण यांचा अनोखा संगम असतो. मात्र अनेकदा कौटुंबिक जबाबदाऱ्या, सामाजिक मर्यादा किंवा आत्मविश्वासाचा अभाव यामुळे तिच्या क्षमतांना पुरेसा वाव मिळत नाही. अशा वेळी तिला केवळ प्रोत्साहनाची नव्हे, तर स्वतःची ताकद ओळखून देणाऱ्या मार्गदर्शनाची गरज असते.
‘नारी तू नारायणी’ या विषयातून डॉ. मैत्रेयी केसकर महिलांना स्वतःच्या अस्तित्वाची जाणीव करून देण्याचा प्रयत्न करतात. महिला ही केवळ कुटुंबाचा आधार नसून समाजाच्या परिवर्तनाची प्रभावी शक्ती आहे, हा विचार त्यांच्या व्याख्यानांचा केंद्रबिंदू आहे. शिक्षण, सामाजिक कार्य, नेतृत्व आणि सार्वजनिक जीवन अशा विविध क्षेत्रांत महिलांनी आत्मविश्वासाने पुढे यावे, यासाठी त्यांची भूमिका प्रेरणादायी ठरते.
बोलण्याची कला नव्हे, व्यक्तिमत्त्व घडविण्याचे प्रभावी माध्यम!
अनेक व्यक्तींकडे ज्ञान असते, अनुभव असतो, विचारही उत्तम असतात; परंतु ते इतरांसमोर मांडताना संकोच वाटतो. चारचौघांत बोलताना आत्मविश्वास कमी पडतो. व्यासपीठावर उभे राहिल्यावर शब्द सुचत नाहीत. परिणामी, व्यक्तीच्या क्षमता असूनही तिच्या कर्तृत्वाला अपेक्षित ओळख मिळत नाही.
हीच बाब ओळखून डॉ. मैत्रेयी केसकर प्रभावी संवाद आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाच्या महत्त्वावर भर देतात. संवाद म्हणजे केवळ बोलणे नव्हे, तर आपले विचार स्पष्टपणे मांडणे, समोरच्या व्यक्तीला समजून घेणे, योग्य शब्दांची निवड करणे आणि आत्मविश्वासाने स्वतःची भूमिका व्यक्त करणे होय.
विद्यार्थी, शिक्षक, नोकरदार, व्यावसायिक, शेतकरी, सामाजिक कार्यकर्ते तसेच विविध क्षेत्रांतील व्यक्तींना प्रभावी संवादकौशल्याची आवश्यकता असते. हे कौशल्य विकसित झाल्यास व्यक्तीच्या शैक्षणिक, व्यावसायिक आणि सामाजिक जीवनात सकारात्मक बदल घडू शकतो. व्यक्तीमधील सुप्त गुणांना वाव देऊन तिला स्वतःची क्षमता ओळखण्यास मदत करणे, ही त्यांच्या कार्याची महत्त्वाची बाजू आहे.
आदर्श प्राथमिक शाळा, पंढरपूर येथील शैक्षणिक अनुभव
शिक्षण हे समाजपरिवर्तनाचे सर्वांत प्रभावी साधन मानले जाते. विद्यार्थ्यांना केवळ पुस्तकातील ज्ञान देणे पुरेसे नसून, त्यांच्यात आत्मविश्वास, विचारक्षमता, संवादकौशल्य आणि सकारात्मक दृष्टिकोन विकसित करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
डॉ. मैत्रेयी केसकर यांचा आदर्श प्राथमिक शाळा, पंढरपूर येथील शिक्षिका म्हणून असलेला शैक्षणिक अनुभव त्यांच्या कार्याचा महत्त्वाचा भाग आहे. अध्यापन क्षेत्रातील अनुभवातून विद्यार्थ्यांच्या जडणघडणीचे महत्त्व आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाची आवश्यकता अधोरेखित होते.
विद्यार्थ्यांमधील सुप्त गुण ओळखणे, त्यांना स्वतःचे विचार मांडण्यासाठी प्रोत्साहित करणे आणि जीवनातील आव्हानांना आत्मविश्वासाने सामोरे जाण्याची तयारी निर्माण करणे, हा शिक्षणाचा व्यापक उद्देश आहे. अशा दृष्टिकोनातून शिक्षणाकडे पाहणे ही आजच्या काळाची गरज आहे.
अभिनव अकॅडमीच्या माध्यमातून शिक्षण व मार्गदर्शनाची जोड
शैक्षणिक क्षेत्रातील अनुभवासोबतच अभिनव अकॅडमीशी संबंधित त्यांचे कार्यही त्यांच्या शैक्षणिक आणि मार्गदर्शनविषयक प्रवासाचा महत्त्वाचा भाग आहे. विद्यार्थ्यांच्या प्रगतीसोबत त्यांच्यात सकारात्मक विचार, आत्मविश्वास आणि व्यक्तिमत्त्व विकासाची जाणीव निर्माण करण्याला विशेष महत्त्व आहे.
आजच्या स्पर्धात्मक युगात विद्यार्थ्यांना अभ्यासाबरोबरच संवादकौशल्य, सादरीकरणाची क्षमता आणि स्वतःच्या विचारांवर विश्वास असणे आवश्यक आहे. योग्य मार्गदर्शन मिळाल्यास विद्यार्थ्यांना स्वतःच्या क्षमतांचा अधिक चांगल्या प्रकारे उपयोग करता येतो. शिक्षण आणि व्यक्तिमत्त्व विकास यांची सांगड घालण्याचा विचार या दृष्टीने महत्त्वाचा ठरतो.
उच्च शैक्षणिक पात्रतेची भक्कम पार्श्वभूमी
डॉ. मैत्रेयी केसकर यांच्या शैक्षणिक पात्रतेमध्ये पीएच.डी. (Ph.D.), एम.ए. (M.A.), डी.एड. (D.Ed.), बी.एड. (B.Ed.), सीटीईटी (CTET) आणि डी.एस.एम. (DSM) यांचा समावेश आहे. शिक्षण आणि अध्यापनाशी संबंधित या पात्रतांची जोड त्यांच्या शैक्षणिक व मार्गदर्शनविषयक कार्याला महत्त्व प्राप्त करून देते.
शिक्षण क्षेत्रातील अनुभव, सामाजिक विषयांची जाण आणि संवादकलेविषयीची आस्था यांच्या माध्यमातून महिलांचे सक्षमीकरण, व्यक्तिमत्त्व विकास आणि आत्मविश्वासपूर्ण अभिव्यक्ती या विषयांना त्या महत्त्व देतात.
समाजाला जोडणारा विचार, महिलांना उभारी देणारी प्रेरणा!
समाजात परिवर्तन घडविण्यासाठी मोठ्या व्यासपीठाचीच आवश्यकता असते असे नाही. एखाद्या व्यक्तीला स्वतःची क्षमता ओळखून देणे, संकोच दूर करण्यासाठी प्रेरित करणे आणि तिला आत्मविश्वासाने पुढे जाण्याची दिशा दाखवणे, हेदेखील समाजघडणीचे महत्त्वाचे कार्य आहे.
‘नारी तू नारायणी’ या विषयातून महिलाशक्तीचा जागर घडविणे, प्रभावी संवादाच्या माध्यमातून व्यक्तिमत्त्व विकासाचे महत्त्व पटवून देणे आणि शिक्षण क्षेत्रातील अनुभवातून व्यक्तीच्या सर्वांगीण प्रगतीचा विचार मांडणे, या विविध पैलूंमुळे डॉ. मैत्रेयी केसकर यांचा प्रवास लक्षवेधी ठरतो.
महिलांनी स्वतःच्या क्षमतांवर विश्वास ठेवावा, विद्यार्थ्यांनी आत्मविश्वासाने ज्ञानाची अभिव्यक्ती करावी आणि प्रत्येक व्यक्तीने संवादकौशल्याच्या माध्यमातून स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करावी, हा विचार आजच्या समाजासाठी महत्त्वाचा आहे.
कारण, स्त्रीशक्तीचा खरा सन्मान केवळ तिचा गौरव करण्यात नाही, तर तिच्या क्षमतेला संधी देण्यात आहे. आणि व्यक्तिमत्त्वाचा खरा विकास केवळ ज्ञान मिळवण्यात नाही, तर ते ज्ञान आत्मविश्वासाने व्यक्त करण्यात आहे!
दिनप्रभा न्यूज पोर्टल व न्यूज चॅनेल
सत्य • समाज • संस्कार




