पंढरपूरमहाराष्ट्रश्री.विठ्ठल रुक्मिणी मंदिरसामाजिकस्थानिक प्रशासनस्थानिक बातमी

पंढरपूर कॉरिडॉरच्या कामाला मिळणार गती! भूसंपादनासाठी १०० कोटी मंजूर; प्रकल्पग्रस्तांना घरे आणि व्यापारी दुकाने मिळणार

चौफाळा ते महाद्वार घाट मार्गावरील भूसंपादनाला वेग येण्याची शक्यता; पुढील ५० वर्षांतील भाविकांच्या गर्दीचा विचार करून ४ हजार कोटींचा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प

पंढरपूर | दिनप्रभा प्रतिनिधी

पंढरपूरच्या श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर परिसराच्या विकासासाठी प्रस्तावित कॉरिडॉर प्रकल्पाला आता गती मिळण्याची शक्यता आहे. मंदिर परिसरातील भूसंपादनासाठी १०० कोटी रुपये मंजूर झाल्याची माहिती समोर आली आहे. या निधीमुळे प्रकल्पाच्या पुढील प्रक्रियेला चालना मिळण्याची अपेक्षा असून, चौफाळा ते महाद्वार घाट या मार्गावरील भूसंपादनाच्या कामाला वेग देण्याचे नियोजन असल्याचे सांगितले जात आहे.

पंढरपूर हे महाराष्ट्रातील प्रमुख तीर्थक्षेत्र असून, आषाढी आणि कार्तिकी वारीसह वर्षभर येथे लाखो भाविक दर्शनासाठी येतात. वारीच्या काळात शहरातील रस्ते, मंदिर परिसर आणि प्रमुख मार्गांवर मोठी गर्दी होते. भाविकांची वाढती संख्या, वाहतुकीवरील ताण आणि मंदिर परिसरातील उपलब्ध जागेची मर्यादा लक्षात घेऊन कॉरिडॉर प्रकल्पाची संकल्पना पुढे आणण्यात आली आहे.

पुढील ५० वर्षांतील गर्दीचा विचार

प्रस्तावित कॉरिडॉरची निर्मिती करताना पुढील ५० वर्षांतील भाविकांच्या संभाव्य गर्दीचा विचार केला जाणार आहे. मंदिर परिसरातील सुविधा अधिक सक्षम करणे, भाविकांना दर्शनासाठी सुलभ वातावरण उपलब्ध करून देणे तसेच परिसरातील पायाभूत सुविधांचा विकास करणे, हे या प्रकल्पाचे प्रमुख उद्दिष्ट असल्याचे सांगितले जात आहे.

या प्रकल्पासाठी सुमारे ४ हजार कोटी रुपये खर्च अपेक्षित असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. प्रकल्पाची व्याप्ती मोठी असल्याने भूसंपादन, पुनर्वसन आणि विकासकामांची अंमलबजावणी या बाबींना विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे.

प्रकल्पग्रस्तांना मुंबईच्या दराने मोबदला?

कॉरिडॉर प्रकल्पासाठी ज्या नागरिकांच्या जमिनी, घरे किंवा मालमत्ता संपादित केल्या जाणार आहेत, त्यांना मोबदला देण्याबाबत महत्त्वाची चर्चा आहे. प्रकल्पग्रस्तांना मुंबईतील दरांच्या धर्तीवर मोबदला दिला जाणार असल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, प्रत्यक्ष मोबदल्याचे निकष, पात्रता, मूल्यांकन पद्धत आणि अंतिम दर याबाबत अधिकृत शासन निर्णय किंवा संबंधित प्रशासनाची स्पष्ट माहिती तपासणे आवश्यक आहे.

भूसंपादन प्रक्रियेत स्थानिक नागरिकांचे हित, त्यांच्या मालमत्तेचे योग्य मूल्यांकन आणि पुनर्वसनाची व्यवस्था या मुद्द्यांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. प्रकल्पग्रस्तांना न्याय्य मोबदला मिळाल्यास भूसंपादन प्रक्रियेत निर्माण होणाऱ्या अडचणी सोडविण्यास मदत होऊ शकते.

एमटीडीसीच्या जागेवर घरांची व्यवस्था?

प्रकल्पामुळे बाधित होणाऱ्या कुटुंबांच्या पुनर्वसनासाठी पंढरपूरमधील महाराष्ट्र पर्यटन विकास महामंडळाच्या (एमटीडीसी) जागेवर घरे बांधून देण्याचे नियोजन असल्याचे सांगितले जात आहे. यामुळे विस्थापित होणाऱ्या कुटुंबांना पर्यायी निवासाची सुविधा उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे.

तसेच मंदिर परिसरात व्यवसाय करणाऱ्या व्यापाऱ्यांच्या उपजीविकेचा प्रश्न लक्षात घेऊन प्रकल्पग्रस्तांना व्यापारी दुकाने उपलब्ध करून देण्याचीही योजना असल्याची माहिती आहे. मात्र, घरांचे वाटप, दुकानांचे वितरण, पात्र लाभार्थ्यांची यादी आणि पुनर्वसनाचे ठिकाण यासंदर्भातील अंतिम नियम स्पष्ट होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

चौफाळा ते महाद्वार घाट मार्गावर लक्ष

कॉरिडॉर प्रकल्पाच्या अनुषंगाने चौफाळा ते महाद्वार घाट या मार्गावरील भूसंपादनाला विशेष महत्त्व आहे. या भागातील भूसंपादन प्रक्रिया वेगाने राबविण्याचे नियोजन असल्याची माहिती आहे. या मार्गावरील जागा उपलब्ध झाल्यानंतर प्रकल्पाच्या पुढील टप्प्यांतील कामांना चालना मिळू शकते.

मात्र, भूसंपादनाचा प्रत्यक्ष वेग, बाधित मालमत्तांची संख्या, पुनर्वसनाची वेळापत्रकानुसार अंमलबजावणी आणि बांधकाम सुरू होण्याची तारीख याबाबत अधिकृत तपशील समोर येणे आवश्यक आहे.

पंढरपूरच्या विकासाकडे सर्वांचे लक्ष

पंढरपूर कॉरिडॉर प्रकल्प हा केवळ मंदिर परिसराच्या सुशोभीकरणापुरता मर्यादित नसून, भाविकांची वाढती संख्या, शहरातील वाहतूक व्यवस्था, स्थानिक व्यापाऱ्यांचे हित आणि प्रकल्पग्रस्तांचे पुनर्वसन या सर्व बाबींशी संबंधित आहे. त्यामुळे निधी मंजुरीनंतर भूसंपादन आणि पुनर्वसनाची प्रक्रिया पारदर्शकपणे पूर्ण होणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

एकीकडे भाविकांना अधिक चांगल्या सुविधा मिळण्याची अपेक्षा आहे, तर दुसरीकडे प्रकल्पामुळे बाधित होणाऱ्या नागरिकांना योग्य मोबदला, घरे आणि व्यवसायासाठी पर्यायी जागा मिळणार का, याकडे पंढरपूरकरांचे लक्ष लागले आहे. आगामी काळात शासन आणि संबंधित प्रशासनाकडून या प्रकल्पाबाबत अधिकृत माहिती व अंमलबजावणीचे वेळापत्रक जाहीर होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

— दिनप्रभा प्रतिनिधी

Related Articles

Back to top button